Belangrijke veranderingen in de Wmo: inkomensafhankelijke eigen bijdrage vanaf 2027
Let op: Op het moment van publicatie van dit artikel (5 juni 2025) was het kabinet twee dagen eerder gevallen.
De plannen voor de invoering van een inkomensafhankelijke Wmo-bijdrage per 1 januari 2027 zijn nog niet definitief. Het wetsvoorstel moet nog worden behandeld door de Tweede en Eerste Kamer. Door de kabinetsval en de komende verkiezingen kan het voorstel worden aangepast, vertraagd of ingetrokken. De ALS patiëntenvereniging volgt deze ontwikkelingen nauwlettend.
De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) ondergaat de komende jaren enkele belangrijke wijzigingen die van invloed kunnen zijn op mensen met ALS, PSMA en PLS en hun mantelzorgers. Het kabinet heeft besloten om de huidige vaste eigen bijdrage te vervangen door een inkomens- en vermogensafhankelijke bijdrage.
De invoering van een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) per 1 januari 2027 is momenteel gepland, maar de definitieve doorgang is nog niet volledig zeker. Het wetsvoorstel bevindt zich in de voorbereidende fase en moet nog worden goedgekeurd door zowel de Tweede als de Eerste Kamer.
Wat verandert er?
Tot en met 2026: De eigen bijdrage voor Wmo-voorzieningen bedraagt maximaal € 21,- per maand, ongeacht inkomen of vermogen.
Vanaf 1 januari 2027: De eigen bijdrage wordt afhankelijk van inkomen en vermogen. Alleenstaanden met een jaarinkomen tot circa € 24.500 en meerpersoonshuishoudens met een jaarinkomen tot circa € 34.000 betalen de minimale bijdrage van € 23,60 per maand. Bij hogere inkomens kan de bijdrage oplopen tot maximaal € 328 per maand.
Waarom deze verandering?
De vaste eigen bijdrage heeft geleid tot een toename in het gebruik van Wmo-voorzieningen, ook door mensen die deze ondersteuning zelf kunnen bekostigen. Dit heeft geleid tot hogere kosten en langere wachttijden bij gemeenten. Door de bijdrage inkomensafhankelijk te maken, wil het kabinet ervoor zorgen dat de Wmo toegankelijk blijft voor degenen die het echt nodig hebben.
Wat betekent dit voor mensen met ALS/PSMA/PLS?
Voor mensen met ALS/PSMA/PLS, die vaak afhankelijk zijn van Wmo-voorzieningen, kan deze verandering financiële gevolgen hebben. Het is belangrijk om tijdig te informeren naar de nieuwe eigen bijdrage en te bekijken of er mogelijkheden zijn voor een lagere bijdrage of vrijstelling, afhankelijk van de persoonlijke situatie. Gemeenten hebben de mogelijkheid om bepaalde groepen vrij te stellen van de eigen bijdrage of deze te verlagen.
Lees meer op rijksoverheid.nl
Kritiek van de belangenorganisaties
Belangenorganisaties zoals Ieder(in), MantelzorgNL en diverse andere cliëntenorganisaties hebben stevige kritiek geuit op het kabinetsplan. Zij vrezen dat deze maatregel de toegankelijkheid van zorg en ondersteuning voor mensen met een beperking of chronische ziekte ernstig onder druk zet.
- Financiële toegankelijkheid in gevaar
Volgens Ieder(in) wordt het voor mensen met een levenslange beperking of chronische ziekte onbetaalbaar om de noodzakelijke ondersteuning via de Wmo te blijven ontvangen. Zij stellen dat deze mensen de prijs betalen voor een financieel probleem dat zij niet zelf hebben veroorzaakt. - Risico op zorgmijding
De organisaties waarschuwen dat een hogere eigen bijdrage ertoe kan leiden dat mensen noodzakelijke zorg gaan mijden, wat uiteindelijk kan resulteren in duurdere zorg en een grotere belasting voor mantelzorgers. - Stapeling van zorgkosten
Veel mensen met een beperking hebben al te maken met hoge zorgkosten. Een inkomensafhankelijke eigen bijdrage kan leiden tot een verdere stapeling van deze kosten, waardoor de financiële druk op deze groep toeneemt. - Administratieve lasten
De invoering van een inkomensafhankelijke bijdrage brengt extra administratieve lasten met zich mee voor Wmo-gebruikers, wat de toegankelijkheid van de ondersteuning verder kan bemoeilijken.
Oproep tot behoud van het abonnementstarief
De belangenorganisaties pleiten ervoor om het huidige abonnementstarief te behouden, al dan niet met aanpassingen, om de financiële toegankelijkheid van Wmo-voorzieningen te waarborgen. Zij benadrukken dat het belangrijk is om de ondersteuning via de Wmo beschikbaar en betaalbaar te houden voor mensen die hier het meest afhankelijk van zijn.
De ALS patiëntenvereniging
Hoewel de invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage per 1 januari 2027 momenteel gepland staat en voorbereidingen in gang zijn gezet, is de definitieve doorgang afhankelijk van de parlementaire goedkeuring van het wetsvoorstel. Het is daarom belangrijk dat wij als vereniging de ontwikkelingen rondom dit onderwerp nauwlettend volgen. Als kleine vereniging zullen we de koepelorganisaties voeden met patiëntenverhalen, hen steunen en samen met hen onze mening kenbaar maken.
