Nederland en België bundelen krachten voor sneller onderzoek met PLUS ALS

Afgelopen vrijdag werden de handtekeningen gezet: PLUS ALS is officieel van start gegaan. In dit nieuwe onderzoeksprogramma slaan Nederlandse en Belgische onderzoekers de handen ineen voor een vijfjarig internationaal samenwerkingsproject gericht op het verbeteren van biomarkeronderzoek bij ALS.

Biomarkers zijn meetbare signalen in het lichaam die kunnen helpen om ALS beter te begrijpen, sneller vast te stellen en behandelingen beter te volgen. Voor het eerst worden meerdere biomarkers tegelijkertijd en gedurende langere tijd onderzocht bij dezelfde mensen met ALS én bij controlepersonen.

Dit onderzoek moet meer inzicht geven in hoe verschillende biomarkers samenhangen met het ziekteverloop en welke biomarkers de meeste informatie opleveren. Door al in een vroeg stadium beter te kunnen bepalen welke medicijnen de grootste kans van slagen hebben, kunnen nieuwe behandelingen mogelijk sneller worden ontwikkeld.

Het PLUS ALS-platform kan een belangrijke bijdrage leveren aan het vergroten van de kennis over de ziektemechanismen van ALS. Ook wordt onderzocht welke metingen bij patiënten het meest geschikt zijn om snel vast te stellen of een nieuw medicijn effect heeft. Dat kan leiden tot gerichter en effectiever onderzoek naar nieuwe behandelingen voor ALS.

Meer kennis dankzij biomarkers

De afgelopen jaren is de kennis over ALS sterk toegenomen. Onderzoekers begrijpen steeds beter welke oorzaken en ziekteprocessen een rol spelen bij de ziekte. Dankzij nieuwe laboratoriumtechnieken kunnen deze processen steeds nauwkeuriger worden gemeten met behulp van zogenoemde biomarkers.

Biomarkers kunnen bijvoorbeeld bestaan uit eiwitten in het bloed, maar ook uit nieuwe beeldvormende technieken zoals MRI-scans, waarmee ziekteactiviteit zichtbaar kan worden gemaakt. Deze metingen geven onderzoekers waardevolle informatie over het verloop van de ziekte en de werking van mogelijke behandelingen.

Samenwerking tussen onderzoekers, organisaties en patiënten

PLUS ALS is een samenwerking tussen ALS Centrum Nederland (UMC Utrecht), UZ/KU Leuven, Stichting ALS Nederland, ALS Liga België en de ALS Patiëntenvereniging. Het programma wordt gefinancierd door de Romo Foundation.

Vanaf de start is ook een patiëntenraad betrokken, met vertegenwoordigers uit Nederland en België. Zij denken mee over het onderzoek en geven advies vanuit het perspectief van mensen met ALS en hun naasten. Namens onze eigen vereniging nemen Marcel Didden, lid van de patiëntenadviesraad, en Eus van Leeuwen, bestuurslid van APV, deel aan deze patiëntenraad.

Marcel Didden benadrukt het belang van internationale samenwerking bij onderzoek naar zeldzame ziekten zoals ALS.

Louise Gunning-Schepers, eveneens lid van onze patiëntenraad, reageert enthousiast: “Biomarkers zijn zo belangrijk om de zoektocht naar een effectieve therapie voor ALS te versnellen, de Romo foundation heeft daar nu een enorme impuls aan gegeven. Mensen met ALS kijken rijkhalzend uit naar de resultaten.”

Voortbouwen op bestaande samenwerking

Het project bouwt voort op de langdurige samenwerking tussen de ALS-centra in Leuven en Utrecht en het internationale onderzoeksnetwerk TRICALS. Beide centra brengen aanvullende expertise in. UZ/KU Leuven beschikt over uitgebreide kennis op het gebied van moleculaire biomarkers en PET-scans, terwijl ALS Centrum Nederland veel ervaring heeft met MRI, EMG, EEG en klinische studies.

Prof. Philip Van Damme, hoofdonderzoeker van PLUS ALS en verbonden aan het Leuven ALS Centrum, zegt: “Met PLUS ALS zetten we een belangrijke stap richting sneller en gerichter medicijnonderzoek voor ALS. Door verschillende biomarkers over langere tijd bij dezelfde patiënten te volgen, hopen we beter te kunnen voorspellen welke behandelingen echt effect hebben.”

Prof. dr. Leonard H. van den Berg, hoofdonderzoeker van PLUS ALS en verbonden aan ALS Centrum Nederland UMC Utrecht, vult aan: “De kracht van PLUS ALS ligt in de unieke samenwerking. Door onze expertise te bundelen, kunnen we biomarkeronderzoek naar een hoger niveau tillen.”